bannerkonferencje.jpg

Archiwum konferencji

Tak blisko i tak daleko Hiszpańskojęzyczny teatr i dramat ostatnich stu lat

Łódź, 10-12 czerwca 2010
Katedra Dramatu i Teatru Uniwersytetu Łódzkiego
Katedra Filologii Hiszpańskiej Uniwersytetu Łódzkiego
Zakład Literatur Hiszpańskiego Obszaru Językowego Uniwersytetu Warszawskiego
zapraszają na konferencję:

Tak blisko i tak daleko
Hiszpańskojęzyczny teatr i dramat ostatnich stu lat

Łódź, 10-12 czerwca 2010

Teatr krajów hiszpańskojęzycznych ostatnich stu lat zajmuje w światowej kulturze miejsce szczególne. Z jednej strony – podlegał on wielkim wpływom kultury europejskiej (zwłaszcza Francji i Włoch) oraz – przede wszystkim w późniejszych latach XX wieku – Stanów Zjednoczonych. Z drugiej zaś – ze względu na burzliwą historię krajów hiszpańskojęzycznych, z których niemal każdy przechodził okres dyktatury – powstawały nurty teatralne i dramatopisarskie niemal nieobecne w innych krajach kultury Zachodu. W początkach interesującego nas tu okresu hiszpańską scenę charakteryzowało z jednej strony skostnienie i kryzys, z drugiej – próby odnowy, które zaowocowały dramaturgią porównywaną dziś z dramaturgią Złotego Wieku. Odrodzenie, zdaniem jednych, miało przynieść hiszpańskiej scenie wskrzeszenie narodowej tradycji (Calderón, Lope de Vega), a zdaniem innych – szukanie inspiracji we współczesnym teatrze europejskim (Ibsen, Pirandello). Zasadniczo jednak te dwie tendencje zderzają się w dziełach mistrzów pierwszych dziesięcioleci XX wieku, choć w różnym stopniu (Unamuno, Azorín, Lorca). Są też próby przeszczepienia poszukiwań awangardy europejskiej, zwłaszcza surrealizmu (Azorín, Gómez de la Serna, Alberti, Buñuel i Lorca). Niektórzy dramaturdzy (np. Benavente,  Martínez Sierra) twórczością powstałą pod wpływem europejskim początków XX wieku  przyczyniają się do reform stylistycznych w hiszpańskim teatrze. „Tak blisko i tak daleko” tworzą również inni: Valle-Inclán (łączący europejski ekspresjonizm z hiszpańską tradycją groteski), czy García Lorca (poszukujący inspiracji między hiszpańską tradycją ludową a europejską awangardą), a po wojnie domowej – Buero Vallejo i Sastre. W kolejnych latach „wewnątrzhiszpańska opozycja” (nasz kraj a reszta Europy) staje się jeszcze bardziej widoczna: „europeizacja hiszpańskiego teatru” dokonuje się w imię walki z frankizmem, acz przez lata w kulturalnym podziemiu, ale też – w imię odrzucania dominujących form teatru realistycznego (m.in. Nieva, Riaza, Romero Esteo, Ruibal, a jednocześnie – teatry niezależne i później – grupy-komuny artystyczne).
Podobne tendencje można odnaleźć w teatrze i dramacie Ameryki Środkowej i Południowej. W Argentynie europejski naturalizm spotykał się z tradycyjnymi obyczajami narodowymi w twórczości Discépolo, tradycyjny gatunek sainete pod wpływem recepcji Włochów Pirandella i Chiarelli’ego zmienia się w groteskowy i bardziej awangardowy (choć wciąż zakorzeniony w narodowej tradycji) criollo. Narodowy koloryt wypełni także dzieła Gambaro, Dragúna i Ghiano, którzy – jednocześnie – uznawani będą za popularyzatorów europejskich koncepcji teatru absurdu i teatru epickiego. Inny kraj tego regionu – Chile – bardzo długo znajdował się poza wpływami teatru europejskiego: sytuację tę zmieniły dopiero wydarzenia wewnętrzne (m.in. dojście do władzy Frontu Ludowego) i – co najbardziej paradoksalne – stopniowe kształtowanie się społeczeństwa chilijskiego i poszukiwanie własnej tożsamości. W Meksyku, chcąc zdefiniować własną kulturę teatralną, grupa Siedmiu (Grupo de los Siete) inspirować się będzie francuską „grupą czterech” – Kartelem. Między innymi z tych samych „narodowych” powodów Teatro de Ahora zwróci się w stronę Piscatora. W drugiej połowie dwudziestego wieku wielu twórców tego kraju zacznie szukać „meksykańskiego stylu” w opozycji do kultury USA i „american dream”.
Tę dwoistość teatru hiszpańskojęzycznego odnajdziemy w twórczości artystów ostatnich dwóch, trzech dekad – przybierze ona nowe formy ze względu na zmianę sytuacji politycznej (koniec dyktatur w wielu krajach tego kręgu), a także pod wpływem coraz silniejszych więzi między krajami hiszpańskojęzycznymi (rodzących się zwłaszcza w opozycji do kultury anglojęzycznej). Teatr Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej coraz częściej staje się punktem odniesienia dla twórców z innych regionów świata: „jest blisko”, gdyż wyrastał z kultury Zachodu, i „jest daleko” – gdyż w dwudziestym wieku zyskiwał coraz silniejszą tożsamość.
Proponujemy następujące tematy rozważań dotyczące teatru hiszpańskojęzycznego ostatnich stu lat:
- Tożsamość narodowa a przynależność do świata Zachodu;
- Wielka tradycja teatru hiszpańskiego i jej wpływ na dwudziestowieczny teatr hiszpańskojęzyczny;
- Hiszpania / Ameryka Łacińska – budowanie nowych relacji w dwudziestym wieku;
- Bliskie sąsiedztwo Stanów Zjednoczonych – przekleństwo, czy błogosławieństwo?
- Wpływ najważniejszych europejskich teorii artystycznych na twórczość artystów hiszpańskojęzycznych;
- Oddziaływanie koncepcji artystycznych typowych dla kultury hiszpańskojęzycznej dwudziestego wieku na teatr europejski i amerykański;
- „Tak daleko” – specyfika teatru i dramatu hiszpańskojęzycznego.

Konferencja odbędzie się w dniach 10-12 czerwca 2010 w siedzibie Katedry Dramatu i Teatru Uniwersytetu Łódzkiego, Pałac Biedermanna, 91-431 Łódź, ul. Franciszkańska 1/5. Zgłoszenia tematów wraz ze streszczeniami o objętości ok. 100 słów prosimy nadsyłać na adres sekretarzy konferencji do 28 lutego 2010. Konferencja będzie się odbywać w języku hiszpańskim i polskim z symultanicznym tłumaczeniem wystąpień. Organizatorzy konferencji przewidują wydanie tomu pokonferencyjnego w języku polskim ze streszczeniami wystąpień w języku hiszpańskim.
Opłata wpisowa, obejmująca wyżywienie w trakcie konferencji oraz materiały konferencyjne, wynosi 200 zł. lub 50 euro. Numer konta, na jaki należy dokonywać wpłaty zostanie podany po wpłynięciu zgłoszeń udziału w konferencji.
                        Oczekujemy na Państwa zgłoszenia

Organizatorzy:
dr hab. prof. UŁ Małgorzata Leyko
Katedra Dramatu i Teatru Uniwersytetu Łódzkiego

prof. dr hab. Wiaczesław Nowikow
Katedra Filologii Hiszpańskiej Uniwersytetu Łódzkiego

prof. dr hab. Urszula Aszyk-Bangs
Zakład Literatur Hiszpańskiego Obszaru Językowego Uniwersytetu Warszawskiego

Sekretarze konferencji:
dr Ewa Kobyłecka This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
dr Piotr Olkusz This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


 
 
Instytut Kultury Współczesnej
Wydział Filologiczny UŁ, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź
tel. (42) 665 51 33, tel./fax (42) 665 51 32; e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.