bannerzajecia.jpg

Moduł: Ciało w kulturze / "Kulturowa historia ciała" / dr Piotr Olkusz

Moduł: Ciało w kulturze

Temat: Kulturowa historia ciała

Osoba prowadząca: dr Piotr Olkusz

 

Skrócony opis:

„Nic, co ludzkie, nie jest zupełnie pozbawione cielesności” – mówił w już latach pięćdziesiątych minionego wieku Maurice Merleau-Ponty zwracając uwagę nie tylko na potrzebę nowego spojrzenia na historię kultury, ale i na konieczność uwzględnienia kwestii cielesności w naszym postrzeganiu świata i odkrywaniu jego hierarchii. Zmieniający się świat zmienia nasz stosunek do ciała, ale i samo ciało strukturyzuje nasz sposób postrzegania świata, co szczególnie widoczne jest dziś, wraz z rozwojem medycyny czy prób stworzenia sztucznej inteligencji. Czym było i jest ciało w kulturze europejskiej? Jaka była dynamika zmian w – definiowanej już od greckiego antyku – opozycji duch-ciało? Jak przedstawiano ciało w europejskiej sztuce i jaki był związek tych reprezentacji z ewolucją myśli? Czy możliwe jest stworzenie historii kultury, w której elementem centralnym nie będą koncepcje myślowe, ani materialne wytwory działań człowieka, lecz próba zrozumienia miejsca ciała w tej historii?

 

Wymagania wstępne:

brak

 

Efekty kształcenia:

Po ukończeniu kursu student/ka:

1. ma uporządkowaną wiedzę o z zakresu kulturowej historii ciała, w tym w odniesieniu do ogólnego systemu nauk humanistycznych [K1A_W02; K1A_W15]

2. posługuje się podstawowymi ujęciami, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla kulturoznawstwa w obszarze refleksji nad ciałem w naukach kulturoznawczych, oraz charakteryzuje (analizuje i interpretuje) różne prace artystyczne, które realizują tematykę zajęć [K1A_U02; K1A_W03; K1A_W10; K1A_U05].

3. logicznie rozumuje, formułuje wnioski i dowody, argumentuje wykorzystując poglądy różnych uczonych zajmujących się kwestiami cielesności w historii kultury europejskiej [K1A_U12]

4. dyskutuje na tematy związane z obecnością ciała w kulturze (w refleksji o niej oraz w jej tekstach) i broni własnego stanowiska, przestrzegając obowiązku merytorycznego argumentowania z wykorzystaniem poglądów różnych autorów oraz zasad logiki [K1A_U11; K1A_U12].

5. jest otwarty/a na nowe idee (wpływ współczesnych odkryć medycznych i technologicznych na postrzegania ludzkiego ciała) i gotów/gotowa do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów [K1A_K02]

 

Treści kształcenia:

  1. 1. Ciało w filozofii antyku i wpływ tych koncepcji na późniejszą Europę

  2. 2. Kościół wobec cielesności, definicja sacrum

  3. 3. Odkrywanie ciała w Europie od średniowiecza do Oświecenia

  4. 4. Anatomia, ciało jako mechanizm, zwrot ku naukowości medycyny

  5. 5. Reprezentacje ciała w sztukach wizualnych i performatywnych

  6. 6. Ciało a nowoczesność. Miejsce ciała w teoriach awangardowych

  7. 7. Kultura somatyczna. Ciało i antropocen

 

Sposoby i kryteria oceniania:

EK1: kolokwium – test z pytań zamkniętych i otwartych (40% oceny);

EK2, EK3: jedna w semestrze praca pisemna (30%); aktywność na zajęciach i sprawność referowania (ustnie i/lub pisemnie – na zajęciach mogą odbywać się krótkie „kartkówki”) treści rozpraw naukowych (15%).

EK3, EK4, EK 5: udział w dyskusji na zajęciach (15%).

 

Metody kształcenia:

Dyskusja, prezentacja multimedialna, elementy wykładu informacyjnego i problemowego.

 

Literatura:

  1. 1. Georges Vigarello, Historia ciała (t. 1-2), Gdańsk 2011;

  2. 2. Małgorzata Szpakowska (red.), Antropologia ciała Zagadnienia i wybór tekstów, Warszawa 2008,

  3. 3. Wojciech Klimczyk, Wirus Mobilizacji. Taniec a kształtowanie się nowoczesności (1455–1795), Kraków 2015;

  4. 4. Michel Foucault, Historia seksualności. t. 1-3, Gdańsk 2010

  5. 5. Giorgio Agamben, Co zostaje z Auschwitz. Archiwum i świadek, Warszawa 2008

 
 
Instytut Kultury Współczesnej
Wydział Filologiczny UŁ, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź
tel. (42) 665 51 33, tel./fax (42) 665 51 32; e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.