bannerzajecia.jpg

Moduł: Dyskursy kultury / "Pisanie o kulturze" / dr Joanna Podolska

Moduł: Dyskursy kultury

Tytuł: Pisanie o kulturze

Osoba prowadząca: dr Joanna Podolska

Poziom studiów: studia magisterskie

 

Skrócony opis:

Żyjemy w epoce pamięci.  To  jedno z najważniejszych pojęć we współczesnej humanistyce. Podczas zajęć postaramy się przyjrzeć temu zjawisku, przeanalizować podstawowe terminy z tego zakresu (pamięć zbiorowa, historyczna, kulturowa, nie-pamięć) w świetle socjologii, kulturoznawstwa czy antropologii.  Refleksja teoretyczna będzie dla nas punktem wyjścia do analizy tekstów kultury. Zwłaszcza interesować nas będzie nieustanna gra pomiędzy pamiętaniem i zapominaniem, która jest (a z pewnością bywa) wynikiem „filtrowania pamięci” polegającym  na „wybieraniu pewnych fragmentów pamięci, a przemilczaniu, czy wręcz wykreślaniu innych, niewygodnych”.  Będziemy odwoływać się do przykładów z literatury, filmu, sztuk plastycznych, ale także publicystyki i przestrzeni miejskiej. Przedmiotem naszej refleksji będą tematy dotyczące aktualnej polityki historycznej i debaty upamiętniania.

 

Wymagania wstępne:

brak.

 

Efekty kształcenia:

Student ma:

1. ma pogłębioną wiedzę na temat najważniejszych pojęć związanych z pamięcią [K2A_W05]

2. definiuje podstawowe pojęcia stosowane w dyskursach o pamięci [K2A_W02]

3. wykorzystuje poznane pojęcia do analizy zjawisk kulturowych [K2A_U02]

4. potrafi zabrać głos w dyskusji na temat filtrowania pamięci i manipulowania pamięcią w sferze kultury [K2A_U06]

5. ma świadomość wzajemnego oddziaływania mechanizmów politycznych i ideologicznych oraz praktyk społeczno-kulturowych w dyskursie o pamięci [K2A_K04]

6. przygotowując swoją zaliczeniową prezentację na wybrany temat (indywidualnie bądź w grupie) nabywa doświadczenia pracy w zespole [K2A_K06]

 

Treści kształcenia:

Pojęcia pamięć zbiorowa, pamięć społeczna, pamięć kulturowa, pamięć prywatna.

Polityczny wymiar pamięci, instrumentalizacja pamięci w Polsce i Europie.

Polska pamięć i niepamięć. Przykłady.

Wizualizacje pamięci w przestrzeni: pomniki, tablice, murale.

Wzory osobowe i kanon zbiorowych wartości.

Pamięć w pejzażu miejskim.

Głośne debaty dotyczące pamięci.

Wystawy historyczne i muzea jako nośnik pamięci.

Popkultura i pamięć.

Pamięć i upamiętnienia.

Dyskursy (nie)pamięci w przestrzeni miasta

 

Sposoby i kryteria oceniania:

Warunkiem zaliczenia jest obecność na zajęciach i lektura omawianych tekstów, ocenie podlegają zaś: aktywność na zajęciach oraz przygotowanie publicznej prezentacji tematu związanego z dyskursem o pamięci albo – wysoko punktowany - szkic projektu/działania związanego z pamięcią (artystyczny, literacki, filmowy, fotograficzny, itd.) 

 

Metody kształcenia:

konwersatorium – metody: ćwiczeniowa, pokazu; debata; studium przypadku

 

Literatura:

1. Paul Ricoeur Paul, Pamięć, historia, zapomnienie, tł. J. Margański, Universitas, Kraków 2006.

2. Barbara Skarga, Ślad i obecność, PWN, Warszawa 2002.

3. Pamięć zbiorowa i kulturowa, red. Magdalena Saryusz-Wolska, Universitas, Kraków 2009.

4. Jerzy Kałążny, Kategoria pamięci zbiorowej w badaniach literaturoznawczych, „Kultura Współczesna” 2007, nr 3 (53), s. 85-103.

5. Wobec przeszłości. Pamięć przeszłości jako element kultury współczesnej, red. Andrzej Szpociński, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2005.

6. Marcin Kula, Nośniki pamięci historycznej, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2002. 7. Bartosz Korzeniewski, Wystawy historyczne jako nośnik pamięci na przykładzie wystawy o zbrodniach Wehrmachtu, Kultura Współczesna 2007/3.

8. Dominick La Capra, Pisanie historii, pisanie traumy, [w:] Pamięć Shoah. Kulturowe reprezentacje i praktyki upamiętnienia, red. T. Majewski, A. Zeidler-Janiszewska, Łódź: Wyd. Officyna, 2011.

9. Natalia Krzyżanowska, Dyskursy (nie)pamięci w przestrzeni miasta, Studia Socjologiczne 2-16, nr 1 (220).

10. Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. Magdalena Saryusz-Wolska, Robert Traba, Scholar, Warszawa 2014.

11. Maria Hirszowicz, Elżbieta Neyman, Społeczne ramy niepamięci, Kultura i Społeczeństwo, nr 45/3-4, s. 28-48, Warszawa 2001.

Teksty literackie, publicystyczne, dokumenty, filmy, dyskusje itp.

 

Inne:

Wspólny wyjazd do wybranego wspólnie muzeum, który podejmuje temat pamięci.

 
 
Instytut Kultury Współczesnej
Wydział Filologiczny UŁ, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź
tel. (42) 665 51 33, tel./fax (42) 665 51 32; e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.