bannerzajecia.jpg

Moduł: Ciało w kulturze / "Oczy szeroko otwarte – filmowe wizerunki cielesności" / zespół Zakładu Historii i Teorii Filmu

Moduł: Ciało w kulturze

Tytuł: Oczy szeroko otwarte – filmowe wizerunki cielesności

Osoba koordynująca: prof. Małgorzata Jakubowska

Osoby prowadzące: prof. Małgorzata Jakubowska, dr hab. Natasza Korczarowska, mgr Adam Cybulski, mgr Marta Kasprzak, mgr Alicja Górska

Dla kierunków: kulturoznawstwo (w ramach modułu), filmoznawstwo (zajęcia fakultatywne rekomendowane), nowe media i kultura cyfrowa Poziom studiów: I stopień

Punktacja: 4 ECTS

 

Skrócony opis: 

Celem zajęć będzie analiza filmowych wizerunków cielesności ujmowana z różnych perspektywy; w analizach będzie dominowało współczesne kino fabularne (aczkolwiek przy niektórych tematach chcemy także zwrócić uwagę na kontekst przemian historycznych, a także przykłady filmów dokumentalnych). Zajęcia będą prezentować „kino jak oko” i kino jako skórę” – medium kształtujące kulturowe funkcjonowanie cielesności. Zastanowimy się nad przemianami w konstruowaniu pojęć normy/tabu/wstydu/bezwstydu w odniesieniu do cielesności, a także eksplorowaniu sytuacji granicznych. Przyjrzymy się bliżej kategorii „piętna oraz  „dyskursu litości”, definiujących bohaterów ułomnych fizycznie wyłącznie poprzez ich ograniczenia i dysfunkcje. Będziemy wyróżniać i analizować różne konwencje i strategie narracyjne: te, które  proponują stereotypy oparte na pozytywnej interpretacji ciała niepełnosprawnego i dotyczą filmów o skonwencjonalizowanej, sentymentalnej stylistyce, agresywnie odwołujących się do empatii widza, ale zbadamy także strategie i działania artystyczne, które występują w opozycji wobec dyskursu litości. Podczas zajęć będziemy rozważać także historyczne przemiany konwencji i strategii narracyjnych w pokazywaniu cielesności (wobec wizerunków ciał niepełnosprawnych, ale także erotyzmu i związanych z nim przekraczaniem tabu czy tanatologii). Pragniemy przyjrzeć się autorskim kreacjom  i dominantom stylistycznym w ujmowaniu ciał w twórczości, m. in. Larsa von Triera, Davida Cronenberga, Andrzeja Żuławskiego.

 

Wymagania wstępne: 

  1. brak
  2.  

Efekty kształcenia:

Po zakończeniu zajęć z przedmiotu student:

1. Student ma uporządkowaną wiedzę ogólną dotyczącą antropologii cielesności, umie scharakteryzować tabu i przemiany związane z użyciem tej kategorii.

2. Student zna terminologię i metodologię z zakresu filmoznawstwa i potrafi ją stosować w analizach filmów.

3. Student posługuje się podstawowymi ujęciami, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla filmoznawstwa, rozróżnia strategie narracyjne w pokazywaniu ciała i przekraczaniu tabu związanych z cielesnością (nagość, erotyzm, ciało niepełnosprawne, tanatologia)

4. Student logicznie rozumuje, formułuje wnioski i dowody, argumentuje wykorzystując poznane poglądy.

5. Student (w języku polskim) tworzy typowe prace pisemne, spełniające wymogi stawiane tekstom naukowym, dotyczące zagadnień szczegółowych w dziedzinie analizy i interpretacji dzieł filmowych.

 

Treści kształcenia: 

    1. Przemiany związane z kulturowym konstruowaniem i funkcjonowaniem pojęcia normy/tabu/wstydu.

    2. Ciało w filmowej dystonii jako diagnoza sytuacji granicznej.

    3. Widowiska odmienności i monstrualne „dziwolągi” - wizerunki bohaterów o ciałach nienormatywnych w kinie przedwojennym.

    4. Kategoria „piętna oraz „dyskurs litości” w ukazywaniu cielesnej ułomności.

    5. Poza „dyskursem litości” - alternatywne strategie prezentowania ciała ułomnego w kinie współczesnym

    6. Ciało bez makijażu – wizerunki cielesności w "Idiotach", "Przełamując fale" i "Nimfomance" Larsa von Triera.

    7. Między Erosem a Tanatosem. Wizerunki kobiet w filmach Andrzeja Żuławskiego

    8. Polski film dokumentalny wobec tanatologii.

 

Sposoby i kryteria oceniania: 

    1. Obecność na zajęciach (maksymalnie 2 nieobecności w semestrze)

    2. Aktywne uczestnictwo w dyskusji

    3. Praca zaliczeniowa

       

Metody kształcenia: 

    1. Konwersatorium

    2. Prezentacje

    3. Dyskusja

       

Literatura: 

    1. Wieczorkiewicz A., Monstruarium, Gdańsk 2009.

    2. Ucieleśnienia: ciało w zwierciadle współczesnej humanistyki: myśl, praktyka, reprezentacja, red. A. Wieczorkiewicz, Warszawa 2007.

    3. Goffman E., Piętno: rozważania o zranionej tożsamości, tłum. A. Dzierżyńska, J. Tokarska Bakir, wstęp do wydania polskiego J. Tokarska-Bakir, Gdańsk 2005.

    4. Bernaś K., Seksualność w kinie Andrzeja Żuławskiego – między afirmacją a buntem, „Aspekty”, [online:] http://aspekty.ikp.uw.edu.pl/?artykul=seksualnosc-w-kinie-andrzeja-zulawskiego#rf53-247

    5. Donna Haraway, A Cyborg Manifesto, http://faculty.georgetown.edu/irvinem/theory/Haraway-CyborgManifesto-1.pdf

 
 
Instytut Kultury Współczesnej
Wydział Filologiczny UŁ, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź
tel. (42) 665 51 33, tel./fax (42) 665 51 32; e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.