Moduł: Korespondencja sztuk / "Teksty dla teatru" / dr Piotr Olkusz

Moduł: Korespondencja sztuk
Tytuł: Teksty dla teatru

Osoba prowadząca: dr Piotr Olkusz

Dla kierunków: III rok kulturoznawstwa I stopnia – zajęcia fakultatywne z modułów

Poziom studiów: I stopień

Punktacja: 4 ETSC

 

Skrócony opis:

W dwudziestym wieku język dramatu uległ wielu twórczym kryzysom (P. Szondi, J.-P. Sarrazac) – zakwestionowano jego zdolność do realistycznego przedstawiania sytuacji komunikacyjnej między postaciami przypominającymi charakterem osoby znane z rzeczywistości. Struktura dramatu odchodziła od wyznaczników gatunkowych, a z czasem wzorcową postawą dramatopisarską stawało się wręcz jej dostosowywanie, za każdym razem na nowo, do konkretnej historii czy problemu. To odejście od form dramatycznych przyczyniło się między innymi do zatarcia – widocznych już na poziomie edytorskim – różnic między utworem dramatycznym a innymi rodzajami literackimi. I choć trudno wskazać kierunek inspiracji, to nie sposób nie zauważyć, że także praktyka teatralna coraz dowolniej traktowała swoje związki z realistyczną sytuacją komunikacyjną, każąc aktorom interpretować teksty coraz mniej przypominające dramaty z akcją, fabułą, charakterami itd. A jednak tekst pisany wciąż znajduje swoje miejsce na scenie – sięgają po niego nawet twórcy widowisk niegdyś nie wykorzystujących słowa (np. choreografowie), coraz ważniejsze stają się interpretacje librett, zaś w teatrze dramatycznym coraz częściej scenariusze przedstawień pisane są bezpośrednio w trakcie prób, nierzadko przez samych reżyserów bądź blisko z nimi współpracujących dramaturgów. Mimo kryzysu form dramatycznych teatr w XXI wieku wciąż jednak sięga po teksty, jakby nie przejmując się tym, czy ich autor nazwał je dramatami, czy też nie.

 

Efekty kształcenia:

Po ukończeniu kursu student:

1. Potrafi wskazać i opisać najważniejsze przemiany języka dramatycznego w dwudziestym wieku mające wpływ na kształt współcześnie pisanych tekstów dla teatru.

2. Potrafi analizować teksty wykorzystywane w dzisiejszym teatrze nie odwołując się do strategii typowych dla analizy dramaturgii realistycznej.

3. Potrafi wskazać i scharakteryzować różnorodne postawy dzisiejszych twórców teatralnych wobec tekstu, a także autorów literackich wobec sceny.

4. Samodzielnie wyszukuje w różnych źródłach i poddaje krytycznej ocenie informacje związane z problemami wymienionymi w programie zajęć, przygotowując niedługie teksty naukowe dotyczące utworów i/lub zagadnień wymienionych w programie zajęć [K1A_U01; K1A_U03; K1A_U14; K1A_U15].

5. Dyskutuje na tematy związane z problematyką zajęć i broni własnego stanowiska, przestrzegając obowiązku merytorycznego argumentowania z wykorzystaniem poglądów różnych autorów oraz zasad logiki [K1A_U11; K1A_U12].

6. Ma świadomość: (a) poziomu swojej wiedzy na temat związków między kulturą a światem, w którym jest tworzona (b) umiejętności zdobytych podczas zajęć i kształci potrzebę samodoskonalenia zawodowego oraz osobistego [K1A_K01].

 

Treści kształcenia:

1. Kryzy formy dramatycznej u progu nowoczesności.

2. Teatr absurdu i niewiara w sceniczną mimesis.

3. Kreacja zbiorowa i scenariusz jako zapis/opis spektaklu.

4. Postdramatyczność jako cecha dramatyczności?

5. Rozpad struktury i nowe próby zapisu dramatu.

6. Wybrane utwory Heinera Müllera, Bernarda-Marie Koltèsa, Michela Vinavera, Elfriede Jelinek, Petera Handke, Yasminy Rezy, Tadeusza Różewicza.

7. Współcześni autorzy polscy: Dorota Masłowska, Paweł Demirski, Zyta Rudzka, Weronika Murek.

8. Tekst w teatrze Krystiana Lupy, Krzysztofa Warlikowskiego, Piotra Cieplaka, Anny Augustynowicz.

 

Sposoby i kryteria oceny:

Ocena udziału w dyskusji w trakcie zajęć (50%) ocena eseju (do wyboru jeden z pięciu tematów przedstawionych przez prowadzącego; 50%)

 

Metody kształcenia:

Dyskusja. Prezentacja multimedialna. Elementy wykładu informacyjnego i problemowego.

 

Literatura:

1. P. Szondi, Teoria nowoczesnego dramatu: 1890-1950, Warszawa 1976

2. H.-T. Lehmann, Teatr postdramatyczny, przeł. D. Sajewska, M. Sugiera, Kraków 2004

3. Słownik dramatu nowoczesnego i najnowszego, red. J.-P. Sarrazac, przeł. M. Borowski, M. Sugiera, Kraków 2007

4. Elementy dramatu. Analizy diagnostyczne, red. M. Borowski, M. Sugiera, Kraków 2009

5. Wybrane teksty dla dramatu publikowane na łamach miesięcznika „Dialog”.




Opisy zajęć modułowych

 
Instytut Kultury Współczesnej
Wydział Filologiczny UŁ, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź
tel. (42) 665 51 33, tel./fax (42) 665 51 32; e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.